Bilgi Tik Yazar

Puan:6.6K

Otoimmün Hastalık Belirtileri Nelerdir?

Otoimmün hastalıklar, vücudun bağışıklık sisteminin kendi sağlıklı hücrelerine ve dokularına saldırması sonucu ortaya çıkan kronik rahatsızlıklardır. Normalde bağışıklık sistemi bakteri, virüs ve kanser hücreleri gibi dış tehditlere karşı savaşırken, otoimmün hastalıklarda bu savunma mekanizması yanlışlıkla vücudun kendi dokularını hedef alır.Bugüne kadar 80'den fazla farklı otoimmün hastalık türü tanımlanmıştır ve her biri vücudun farklı bölgelerini etkileyebilir.Otoimmün Hastalıklarda Genel BelirtilerOtoimmün hastalıklar türüne göre farklı organ ve sistemleri etkilese de, birçok hastalıkta ortak olarak görülen bazı belirtiler vardır. Johns Hopkins Romatoloji Uzmanı Dr. Ana-Maria Orbai'a göre, bu hastalıkların teşhisi tek bir testle konulamaz; belirli semptomların, kan belirteçlerinin ve bazen doku biyopsisinin birlikte değerlendirilmesi gerekir.En sık görülen ortak belirtiler şunlardır:Kronik yorgunluk: Otoimmün hastalığı olan kişilerde en sık rastlanan şikayetlerden biridir. Bu yorgunluk, dinlenmekle geçmeyen ve günlük yaşam aktivitelerini önemli ölçüde etkileyen bir tükenmişlik halidir.Eklem ağrısı ve şişlik: Özellikle romatoid artrit başta olmak üzere birçok otoimmün hastalıkta eklemlerde ağrı, sertlik ve şişlik görülür. Sabahları daha belirgin olabilen bu sertlik, bazen saatlerce sürebilir.Ateş: Nedeni açıklanamayan ve tekrarlayan ateş atakları, bağışıklık sisteminin aktive olduğunun bir işareti olabilir.Cilt problemleri: Deri döküntüleri, kızarıklık, kaşıntı, kuruluk ve güneşe karşı hassasiyet sık görülen cilt bulgularıdır.Sindirim sistemi sorunları: Karın ağrısı, şişkinlik, ishal, kabızlık ve mide bulantısı gibi şikayetler ortaya çıkabilir.Şişmiş lenf bezleri: Vücudun çeşitli bölgelerindeki lenf bezlerinde büyüme görülebilir.Organ Sistemlerine Göre BelirtilerOtoimmün hastalıklar vücudun farklı bölgelerini etkileyebilir. Belirtiler, hangi organ veya sistemin hedef alındığına bağlı olarak değişiklik gösterir.Deri (Cilt) BelirtileriOtoimmün hastalıklarda cilt sıklıkla etkilenir. Sistemik lupus eritematozus'ta yüzde kelebek şeklinde yayılan kızarıklık (malar döküntü) karakteristiktir. Sedef hastalığında (psoriasis) kalın, kırmızı ve pullu deri lezyonları oluşur. Diğer cilt bulguları arasında saç dökülmesi, ciltte kuruluk, ağız ve burun içinde yaralar ile ışığa karşı hassasiyet sayılabilir.Eklem ve Kas BelirtileriRomatoid artrit başta olmak üzere birçok otoimmün hastalıkta eklemler hedef alınır. Eklemlerde ağrı, şişlik, sertlik, hareket kısıtlılığı ve sıcaklık hissi görülebilir. Özellikle el bilekleri, eller, ayaklar, dizler ve çene eklemleri sık etkilenen bölgelerdir. Kas ağrıları ve kas güçsüzlüğü de sık karşılaşılan şikayetlerdendir.Sindirim Sistemi BelirtileriOtoimmün hastalıklar sindirim sisteminin herhangi bir bölümünü etkileyebilir. Ağız kuruluğu (Sjögren sendromu), yutma güçlüğü, ağızda yaralar, karın ağrısı, şişkinlik, kabızlık, ishal, mide bulantısı ve reflü görülebilen belirtiler arasındadır. Bazı hastalıklarda dışkıda kan veya mukus da ortaya çıkabilir.Sinir Sistemi BelirtileriMultipl skleroz (MS) gibi hastalıklarda sinir sistemi doğrudan etkilenir. Belirtiler arasında baş dönmesi, baş ağrısı, migren, bulanık görme veya görme kaybı, uyuşma ve karıncalanma hissi, denge ve koordinasyon sorunları, kas güçsüzlüğü, hafıza sorunları, konsantrasyon güçlüğü ve hatta ruh hali değişiklikleri yer alabilir.Endokrin Sistem (Hormon Bezleri) BelirtileriTip 1 diyabette pankreasın insülin üreten beta hücreleri hedef alınır ve kan şekeri düzenlemesi bozulur. Aşırı susama, sık idrara çıkma, iştah artışı ve nedensiz kilo kaybı görülür. Hashimoto tiroiditi (hipotiroidi) ve Graves hastalığında (hipertiroidi) ise tiroid bezi etkilenir. Hipotiroidide kilo alma, cilt kuruluğu, üşüme ve halsizlik görülürken; hipertiroidide çarpıntı, terleme, kilo kaybı ve sinirlilik ortaya çıkar.Sık Görülen Otoimmün Hastalıklar ve Özgün BelirtileriHer otoimmün hastalığın kendine özgü belirti profili vardır. İşte en sık görülenlerden bazıları:Sistemik Lupus Eritematozus (Lupus)Lupus, "büyük taklitçi" olarak anılır çünkü belirtileri birçok farklı hastalığı taklit edebilir. Vücudun hemen her bölgesini etkileyebilir. En tipik belirtileri arasında yanaklardan burun köprüsüne uzanan kelebek şeklinde döküntü, güneşe karşı aşırı hassasiyet, yaygın eklem ağrıları, ağız ve burun yaraları, şiddetli yorgunluk, böbrek tutulumuna bağlı idrarda protein kaçağı ve saç dökülmesi yer alır.Romatoid ArtritRomatoid artrit öncelikle eklemleri hedef alır ve genellikle vücudun her iki tarafında simetrik olarak eklem tutulumu yapar. En sık el bilekleri, ellerdeki küçük eklemler (parmak dipleri), ayaklar, dizler ve çene tutulur. Sabahları en az bir saat süren eklem sertliği, şişlik, ağrı, hareket kısıtlılığı ve yorgunluk başlıca belirtileridir.Sjögren SendromuSjögren sendromunun en karakteristik özelliği, vücudun nem üreten bezlerini hedef almasıdır. Bu nedenle ağız kuruluğu (yutma güçlüğü, konuşma zorluğu) ve göz kuruluğu (kum veya yabancı cisim hissi, yanma) en belirgin semptomlardır. Ayrıca eklem ağrıları, kuru öksürük, burun kanamaları, vajinal kuruluk ve şiddetli yorgunluk da görülebilir.Multipl Skleroz (MS)MS'te bağışıklık sistemi, sinir hücrelerinin etrafındaki koruyucu kılıfı (miyelin) hedef alır. Belirtiler hangi sinirlerin etkilendiğine bağlı olarak değişir ve ataklar halinde gelip gidebilir. En sık görülen belirtiler arasında bir veya daha fazla uzuvda uyuşma veya güçsüzlük, optik nevrite bağlı bulanık görme veya görme kaybı, çift görme, denge bozukluğu, koordinasyon kaybı, titreme ve yürüme güçlüğü yer alır.Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?Otoimmün hastalıkların belirtileri genellikle sinsi başlar ve diğer hastalıklarla karışabilir. Aşağıdaki durumlarda bir doktora danışmak önemlidir:Açıklanamayan ve dinlenmekle geçmeyen kronik yorgunlukNedeni belli olmayan tekrarlayan ateş ataklarıEklemlerde şişlik, hassasiyet ve sabah sertliğiAçıklanamayan deri döküntüleri veya saç dökülmesiSindirim sistemi ile ilgili kronik sorunlar (karın ağrısı, ishal, kabızlık)Ağız ve göz kuruluğu şikayetleriSinir sistemi ile ilgili belirtiler (uyuşma, karıncalanma, denge sorunları, görme problemleri)Şişmiş lenf bezleriDr. Ana-Maria Orbai, yeni belirtiler fark edildiğinde kadınların tedavi araması gerektiğini vurgulamaktadır çünkü bu belirtiler diğer yaygın durumlardan da kaynaklanabileceği için teşhis koymak zor olabilir.Teşhis SüreciOtoimmün hastalıkların teşhisi genellikle kolay değildir ve zaman alabilir. "Bu siyah-beyaz bir durum değil" diyen Dr. Orbai, teşhis için belirli semptomların, spesifik kan belirteçlerinin ve bazen doku biyopsisinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtmektedir. Tek bir testle otoimmün hastalık teşhisi konulamaz; doktorlar hastanın semptom öyküsünü, fizik muayene bulgularını ve laboratuvar sonuçlarını birlikte yorumlarlar.ÖzetOtoimmün hastalıkların belirtileri, hangi hastalığın söz konusu olduğuna ve hangi organların etkilendiğine bağlı olarak büyük farklılıklar gösterir. Ancak yorgunluk, eklem ağrısı, deri döküntüleri ve ateş birçok otoimmün hastalıkta ortak olarak görülen belirtilerdir. Belirtiler hastadan hastaya değişebilir; bazı kişiler hafif semptomlar yaşarken, diğerleri daha şiddetli bulgularla karşılaşabilir ve semptomlar zaman zaman "alevlenme" dönemleri şeklinde ortaya çıkabilir.Belirtileriniz varsa, doğru tanı ve tedavi için bir romatoloji veya ilgili uzmanlık alanındaki bir doktora başvurmanız önemlidir.

Önceki Haber

Cilt Yaşlanması Neden Hızlanır?

Sonraki Haber

Gürültüye Hassasiyet Neden Olur?