Bilgi Tik Yazar

Puan:6.8K

Disk Okuma Hatası Nasıl Düzeltilir?

Bilgisayarınızı açtığınızda veya bir dosyaya erişmeye çalıştığınızda karşınıza "A disk read error occurred" , "Disk okuma hatası oluştu" veya "Press Ctrl+Alt+Del to restart" gibi bir mesaj çıkıyorsa, panik yapmayın. Bu hata, Windows işletim sistemlerinde sıkça karşılaşılan ve doğru adımlarla çözülebilen bir sorundur. Bu haberimizde, hatanın ne anlama geldiğinden başlayarak en ince ayrıntısına kadar tüm çözüm yöntemlerini yalnızca başlıklar ve alt başlıklar halinde bulacaksınız.Disk Okuma Hatası Nedir?Disk okuma hatası, bilgisayarınızın sabit diskinizdeki (HDD, SSD veya harici depolama birimi) belirli bir veriyi okumaya çalıştığı ancak başarılı olamadığı anlamına gelir. Bu hata, Windows'un depolama biriminizle iletişim kurarken bir sorunla karşılaştığını gösterir ve genellikle donanımsal veya yazılımsal bir arızadan kaynaklanır. Hata mesajını gördüğünüzde ekranınıza "A disk read error occurred. Press Ctrl+Alt+Del to restart" , "Disk okuma hatası oluştu" , "Disk read error" , "Disk boot failure - insert system disk" , "Sektör bulunamadı" veya "UNMOUNTABLE_BOOT_VOLUME" gibi ifadeler gelebilir. Bu hata, bilgisayarın önyükleme aşamasında ortaya çıkabileceği gibi Windows içinde bir dosyaya erişmeye çalıştığınızda da karşınıza çıkabilir.Hatanın En Sık Görülen NedenleriDisk okuma hatasının ortaya çıkmasının birden fazla nedeni vardır. Bozuk veya hasarlı SATA kabloları zamanla gevşeyebilir veya içten kopabilir. Sabit disk üzerinde oluşan bozuk sektörler (bad sectors) verilerin okunmasını engeller. Ana önyükleme kaydının (MBR) bozulması, bilgisayarın işletim sistemini bulamamasına yol açar. Arızalı bir RAM modülü, verilerin doğru şekilde işlenmesini engelleyerek disk okuma hatasına neden olabilir. BIOS'ta yanlış yapılandırılmış SATA modu (IDE, AHCI veya RAID) diskin doğru algılanmasını engeller. Son olarak, disk fiziksel olarak ömrünü tamamlamış olabilir.Verilerinizi Kurtarmak (İlk Yapmanız Gereken)Disk okuma hatasıyla ilgili yapmanız gereken ilk ve en önemli işlem, henüz fırsat varken verilerinizi yedeklemek veya kurtarmaktır. Çünkü ileride uygulayacağınız CHKDSK veya biçimlendirme gibi işlemler, mevcut verilerinizin tamamen kaybolmasına neden olabilir. Eğer bilgisayarınız Windows'u açamıyorsa, başka bir sağlıklı bilgisayara ihtiyacınız olacaktır. Sorunlu diski bu sağlıklı bilgisayara harici bir USB adaptör veya disk kızağı ile bağlayın. Bağlantıyı yaptıktan sonra disk Bilgisayarım veya Disk Yönetimi içinde görünüyorsa, kritik dosyalarınızı (fotoğraflar, belgeler, videolar) hemen sağlam bir diske kopyalayın. Eğer disk görünmüyorsa veya dosyalara erişemiyorsanız, Recuva veya EaseUS Data Recovery Wizard gibi bir veri kurtarma yazılımı kullanmanız gerekecektir. Çok önemli bir uyarı: Eğer diskinizden tıkırtı, vurma veya sürtünme sesi geliyorsa, kesinlikle kendiniz kurtarma işlemine çalışmayın. Bu sesler diskin fiziksel olarak hasar gördüğünü gösterir ve cihazı çalıştırmaya devam etmek hasarı daha da kötüleştirir. Bu durumda profesyonel bir veri kurtarma servisine başvurmanız gerekir.Fiziksel Bağlantıları Kontrol EtmekEn basit çözüm bazen en etkili olandır. Disk okuma hatasının en sık nedenlerinden biri, gevşemiş veya hasar görmüş kablolardır. Bilgisayarı tamamen kapatın ve fişini çekin. Kasanın yan kapağını açın (dizüstü bilgisayarlarda bu adım daha karmaşıktır, servis kılavuzuna bakmanız gerekebilir). Sabit diskinize bağlı olan SATA veri kablosunu ve güç kablosunu bulun. Her iki kabloyu da dikkatlice çıkarın ve tekrar takın. Konektörlerin tam oturduğundan ve gevşek olmadığından emin olun. Mümkünse SATA kablosunu anakart üzerindeki farklı bir SATA portuna takmayı deneyin. Bu, portun kendisinde bir sorun olup olmadığını anlamanıza yardımcı olur. Eğer elinizde yedek bir SATA kablosu varsa, mevcut kabloyu yenisiyle değiştirin. Kablolar zamanla içten kopabilir, bu dışarıdan fark edilmeyebilir. Eğer birden fazla diskiniz varsa, yalnızca Windows'un kurulu olduğu diski takılı bırakıp diğerlerini geçici olarak çıkarın. Kapağı kapatın, fişi takın ve bilgisayarı açın.BIOS/UEFI Ayarlarını Sıfırlamak ve SATA Modunu Kontrol EtmekBazen disk okuma hatasının kaynağı BIOS'ta yanlış yapılandırılmış bir ayardır. Özellikle SATA modu (IDE, AHCI veya RAID), diskinizin doğru şekilde algılanması için kritik öneme sahiptir. Bilgisayarı yeniden başlatın ve açılış sırasında ilk ekran geldiğinde belirli bir tuşa art arda basmaya başlayın. Hangi tuşa basacağınız bilgisayarınızın markasına bağlıdır. En yaygın tuşlar Delete (Sil), F2, F10 ve F12'dir. BIOS ana menüsünde Advanced (Gelişmiş) veya Storage Configuration (Depolama Yapılandırması) sekmesini bulun. SATA Mode veya SATA Configuration seçeneğini bulun. Bu seçenek genellikle AHCI, IDE veya RAID değerlerinden birine ayarlıdır. Eğer Windows'unuz AHCI modunda kurulduysa ve BIOS'ta IDE seçiliyse (veya tam tersi), diskiniz doğru şekilde okunmayacaktır. Hangi modun kullanılması gerektiğini bilmiyorsanız, önce AHCI'yi deneyin. Bu, modern sistemler için varsayılan ve önerilen moddur. Değişiklik yaptıysanız Save and Exit (Kaydet ve Çık) seçeneğiyle BIOS'tan çıkın. Eğer değişiklik yapmak işe yaramazsa, BIOS'ta Load Optimized Defaults (Optimize Varsayılanları Yükle) veya Load Setup Defaults (Kurulum Varsayılanlarını Yükle) seçeneğini bularak tüm ayarları fabrika varsayılanlarına sıfırlayın. Önemli not: Eğer Windows'unuzu RAID veya özel bir SATA modunda kurduysanız ve bu modu değiştirirseniz, Windows açılmayabilir ve mavi ekran hatası (0x0000007B) verebilir. Bu durumda yaptığınız değişikliği geri almanız gerekir.CHKDSK ile Disk Hatalarını Taramak ve OnarmakCHKDSK (Check Disk), Windows'un yerleşik disk onarım aracıdır. Bozuk sektörleri bulup onarmak ve dosya sistemi hatalarını düzeltmek için en etkili yöntemlerden biridir. Windows içinden erişebiliyorsanız, Başlat menüsüne sağ tıklayın ve Komut İstemi (Yönetici) veya Windows PowerShell (Yönetici) seçeneğini seçin. Açılan pencerede chkdsk C: /f /r komutunu yazın ve Enter tuşuna basın. Bu komutta C: onarmak istediğiniz diskin harfidir. /f parametresi dosya sistemi hatalarını düzeltir, /r parametresi ise bozuk sektörleri bulur ve onarılabilenleri onarır. Eğer C: diski üzerinde çalışıyorsanız, Windows size "Bu birim şu anda kullanımda. Bir sonraki yeniden başlatmada kontrol edilsin mi?" diye soracaktır. Evet (Y) yazıp Enter'a basın ve bilgisayarı yeniden başlatın. Windows açılmadan önce CHKDSK otomatik olarak çalışacak ve diski tarayacaktır. Bu işlem, diskin boyutuna ve hasar durumuna bağlı olarak birkaç saat hatta günler sürebilir.Windows'a erişemiyorsanız, Windows kurulum medyası (USB veya DVD) kullanarak bilgisayarı başlatın. Dil seçeneklerinden sonra sol alt köşedeki Bilgisayarınızı onarın (Repair your computer) bağlantısına tıklayın. Sorun Gider (Troubleshoot) > Gelişmiş Seçenekler (Advanced Options) > Komut İstemi (Command Prompt) yolunu izleyin. Komut İstemi açıldığında, önce hangi diskin Windows diskiniz olduğunu bulun. Bunun için diskpart yazıp Enter'a basın, ardından list volume yazıp tekrar Enter'a basın. Boyutu en büyük olan ve muhtemelen C: harfiyle gösterilen disk Windows diskinizdir (Kurtarma ortamında disk harfleri farklı olabilir). exit yazarak diskpart'tan çıkın ve chkdsk C: /f /r komutunu çalıştırın (C: harfini bulduğunuz harfle değiştirin).CHKDSK ile ilgili önemli uyarılar: CHKDSK sabit disklerde (HDD) çok yavaş çalışabilir. Örneğin 3.6 TB'lık bir diskte 3 saatte %0 ilerleme kaydedildiği bilinmektedir. Bu durum normaldir, ancak işlem günlerce sürüyorsa disk muhtemelen kurtarılamayacak durumdadır. CHKDSK sırasında "A disk read error occurred c0000185" gibi bir hata alırsanız, bu diskin ciddi hasar gördüğünü gösterir ve CHKDSK'i birden çok kez çalıştırmak bazen işe yarayabilir. CHKDSK, RAW olarak görünen disklerde çalışmaz. Eğer diskiniz RAW olarak algılanıyorsa, ileride anlatılacak TestDisk yöntemini denemelisiniz.MBR (Ana Önyükleme Kaydı) OnarmakEğer CHKDSK sorunu çözmemişse veya bilgisayarınız "Disk boot failure" gibi bir hata veriyorsa, sorun bozuk bir MBR veya BCD (Boot Configuration Data) olabilir. Windows kurulum medyası ile bilgisayarı başlatın ve yukarıda anlatıldığı gibi Komut İstemi'ne erişin. Aşağıdaki komutları sırayla yazın ve her birinden sonra Enter tuşuna basın:bootrec /fixmbr komutu, ana önyükleme kaydını (MBR) onarır. Sistem diskinin başlangıç kısmına yeni bir MBR yazar.bootrec /fixboot komutu, sistem bölümüne yeni bir önyükleme sektörü yazar. Eğer fixboot komutu "Eleman bulunamadı" gibi bir hata verirse, bu genellikle EFI sistem bölümünün sorunlu olduğunu gösterir.bootrec /scanos komutu, diskinizde kurulu olan Windows işletim sistemlerini tarar. Eğer Windows'unuzu bulursa, bir sonraki komutla onu önyükleme listesine ekleyebilirsiniz.bootrec /rebuildbcd komutu, önyükleme yapılandırma verilerini (BCD) yeniden oluşturur. Eğer rebuildbcd başarısız olursa, mevcut BCD dosyasını yedekleyip yeniden oluşturmayı deneyebilirsiniz: bcdedit /export C:\BCD_Backup ardından attrib C:\boot\bcd -h -r -s ardından ren C:\boot\bcd bcd.old ardından tekrar bootrec /rebuildbcd. Tüm komutları çalıştırdıktan sonra bilgisayarı yeniden başlatın.RAM Belleğini Test EtmekBazen disk okuma hatasının kaynağı beklenmedik bir yerden gelir: RAM belleğiniz. Bozuk bir RAM modülü, verilerin doğru şekilde okunmasını engelleyebilir. Eğer yakın zamanda yeni bir RAM taktıysanız, o modülü çıkararak bilgisayarı sadece eski RAM'lerle açmayı deneyin. Birden fazla RAM modülünüz varsa, her seferinde bir modül takılı olacak şekilde bilgisayarı açmayı deneyin. Hangi modülün sorunlu olduğunu bu şekilde tespit edebilirsiniz. Daha kapsamlı bir test için MemTest86 gibi bir bellek test aracı kullanabilirsiniz. Bu aracı bir USB belleğe yükleyip bilgisayarı bu bellekten başlatarak RAM'inizi test edebilirsiniz.TestDisk ile Partition KurtarmaEğer diskiniz RAW olarak görünüyorsa veya bölüm tablosu bozulmuşsa, CHKDSK bu disklerde çalışmayacaktır. Bu durumda TestDisk gibi bir bölüm kurtarma aracı kullanmanız gerekir. TestDisk, kaybolan veya bozulan bölüm tablolarını onarmak için ücretsiz ve açık kaynaklı bir araçtır. TestDisk'i resmi web sitesinden indirip bir USB belleğe veya başka bir bilgisayara çıkartın. Sorunlu diski başka bir bilgisayara takın (Windows açılmıyorsa bir Linux Live USB ile başlatabilirsiniz). TestDisk'i çalıştırın. Program mevcut diskleri listeleyecektir. Sorunlu diski seçin. Disk bölüm tablosu tipini seçin (genellikle Intel/PC). Analiz (Analyse) seçeneğini seçin. Hızlı arama (Quick Search) yapın. Bulunan bölümleri inceleyin. Doğru bölümü bulduğunuzda bölüm tablosunu yeniden yazmak (Write) için onaylayın. Bilgisayarı yeniden başlatın.Diski Biçimlendirmek ve Windows'u Yeniden KurmakYukarıdaki tüm yöntemler başarısız olduysa ve diskinizde önemli veri kalmadıysa (veya verileri zaten kurtardıysanız), son çare olarak diski biçimlendirip Windows'u yeniden kurmaktır. Bu işlem disk üzerindeki tüm verileri tamamen silecektir. Windows kurulum medyası ile bilgisayarı başlatın. Dil ve saat ayarlarını yaptıktan sonra Şimdi Yükle (Install Now) butonuna tıklayın. Lisans sözleşmesini kabul edin. Özel: Yalnızca Windows'u Yükle (Custom: Install Windows only) seçeneğini seçin. Disklerin listelendiği ekranda, sorunlu diskin üzerindeki tüm bölümleri (partition) tek tek seçip Sil (Delete) butonuna tıklayın. Tüm bölümler silindiğinde, tek bir Ayrılmamış Alan (Unallocated Space) kalacaktır. Bu ayrılmamış alanı seçip İleri (Next) butonuna tıklayın. Windows kurulumu otomatik olarak başlayacaktır. Kurulum tamamlandığında disk okuma hatası tamamen ortadan kalkmış olacaktır.Diskin Sağlık Durumunu Kontrol Etmek (SMART Verileri)Eğer diskinizde sık sık okuma hataları oluyorsa, disk fiziksel olarak ömrünü tamamlıyor olabilir. Bu durumda CrystalDiskInfo gibi bir SMART (Self-Monitoring, Analysis and Reporting Technology) analiz aracı kullanarak diskinizin sağlık durumunu kontrol etmelisiniz. CrystalDiskInfo programını indirin ve kurun. Programı çalıştırın. Program, diskinizin sağlık durumunu İyi (Good), Dikkat (Caution) veya Kötü (Bad) olarak gösterecektir. Eğer sağlık durumu Dikkat veya Kötü ise, disk yakında tamamen arızalanacak demektir. Bu durumda yapmanız gereken en doğru şey, hemen yeni bir disk satın almak ve verilerinizi yeni diske taşımaktır. Sarı veya kırmızı uyarılar gördüğünüzde, o diski güvenilir depolama için artık kullanmamanız önerilir.Hatanın Tekrarlamasını Önlemek İçin Alınacak ÖnlemlerDisk okuma hatasını çözdükten sonra aynı hatanın tekrarlanmaması için bazı önlemler almanız gerekir. Bilgisayarınızı düzenli olarak yedekleyin. Önemli dosyalarınızı en az iki farklı yerde (örneğin harici disk ve bulut) saklayın. Bilgisayarınızı taşırken veya yerini değiştirirken kasanın sarsılmamasına özen gösterin. Özellikle mekanik HDD'ler darbelere karşı hassastır. En az ayda bir kez CHKDSK komutunu çalıştırarak diskinizdeki hataları erken tespit edebilirsiniz. Bilgisayarınızda kesintisiz güç kaynağı (UPS) kullanın. Ani elektrik kesintileri disk üzerinde bozuk sektörler oluşmasına neden olabilir. Diskinizin SMART verilerini düzenli olarak kontrol edin. Sağlık durumu Kötü'ye döndüğünde diski zamanında değiştirin.Sık Sorulan SorularDisk okuma hatasını görmezden gelip bilgisayarı kullanmaya devam edebilir miyim? Hayır, görmezden gelmemelisiniz. Bu hata diskinizde bir sorun olduğunun ciddi bir işaretidir. Zaman geçtikçe sorun büyüyebilir ve tüm verilerinizi kaybedebilirsiniz.SSD disklerde de disk okuma hatası olur mu? Evet, olur. Ancak SSD'lerde bozuk sektör kavramı HDD'lerden farklıdır. SSD'lerdeki hatalar genellikle denetleyici arızası veya flash hücrelerinin ömrünü tamamlaması nedeniyle oluşur. SSD'nizde okuma hatası alıyorsanız, disk ömrünü doldurmuş olabilir.CHKDSK ne kadar sürer? Bu, diskinizin boyutuna, hızına ve hasar durumuna bağlıdır. Küçük bir diskte (500 GB) 1-2 saat sürebilirken, büyük bir diskte (3-4 TB) 24 saat veya daha fazla sürebilir. İşlem 48 saatten uzun sürüyor ve hiç ilerlemiyorsa, disk muhtemelen kurtarılamaz durumdadır.Disk okuma hatası virüs kaynaklı olabilir mi? Evet, bazı virüsler boot sektörüne veya MBR'ye zarar vererek bu hataya neden olabilir. Bu durumda bootrec /fixmbr ve bootrec /fixboot komutlarını çalıştırdıktan sonra bir antivirüs programı ile tam tarama yapmanız önerilir.Disk okuma hatası alıyorum ama disk yeni, neden olabilir? Yeni bir diskte bu hatayı alıyorsanız, büyük olasılıkla kablolarda veya bağlantılarda bir sorun vardır. Kablo kontrolünü mutlaka yapın ve farklı bir SATA portu deneyin.Disk okuma hatası, kullanıcıların karşılaştığı en sinir bozucu hatalardan biridir, ancak yukarıda açıklanan yöntemlerle çoğu durumda çözülebilir. Önce verilerinizi kurtarın, ardından fiziksel bağlantıları kontrol edin, BIOS ayarlarını sıfırlayın, CHKDSK ile disk hatalarını tarayın, MBR'yi onarın, RAM'i test edin, gerekirse TestDisk ile bölüm kurtarma yapın, tüm bunlar işe yaramazsa diski biçimlendirip Windows'u yeniden kurun ve son olarak diskin SMART sağlık durumunu kontrol edin. Unutmayın ki bir diskin ne zaman arızalanacağını tam olarak tahmin etmek imkansızdır. Bu nedenle düzenli yedekleme alışkanlığı, disk okuma hatasıyla karşılaştığınızda en büyük kurtarıcınız olacaktır.

Önceki Haber

Floppy Disk Fail Sorunu Nasıl Çözülür?

Sonraki Haber

D Sürücüsü Nasıl Aktif Edilir?