.webp)
Şafii mezhebine göre abdest, belli organları belli bir usule göre yıkamak ve mesh etmekten ibarettir . Bu mezhepte abdestin farzları, Hanefi mezhebinden farklılık gösterir ve özellikle niyet ile tertip (sıraya uymak) farz kapsamında değerlendirilir . Bu haberimizde, Şafii mezhebine göre abdestin farzlarını, sünnetlerini, abdesti bozan durumları ve abdest alma adımlarını en ince ayrıntısına kadar bulacaksınız.
Şafii Mezhebinde Abdestin Farzları
Şafii mezhebine göre abdestin altı farzı vardır. Bunlardan birinin eksik olması durumunda abdest sahih olmaz .
Niyet Etmek : Şafii'de niyet abdestin farzlarındandır . Abdest almak isteyen kişi, abdestsizliğin kaldırılmasına niyet eder . Niyet, yüzü yıkarken yapılır; daha önce yapılırsa sahih olmaz . Niyetin yeri kalptir; dil ile söylenmesi sünnettir . "Neveytü raf'al-hadesi" (abdestsizliği gidermeye niyet ettim) şeklinde niyet edilebilir. Bu niyetin sadece Türkçesini söylemek de yeterlidir .
Yüzü Yıkamak : Yüzün uzunluğu, saç bitiminden çene kemiğinin altına kadardır. Genişliği ise iki kulak memesi arasında kalan bölgedir . Hafif sakal, kirpik, kaş, bıyık, favori ve dudak altındaki kılların hem altı hem de üstü yıkanmalıdır . Gür sakalda (karşıdan bakıldığında ten görünmüyorsa) sadece dışını yıkamak yeterlidir .
Kolları Dirseklerle Birlikte Yıkamak : Parmak uçlarından dirseğe kadar olan bölge yıkanır. Dirsek de bu bölgeye dâhildir . Abdestin başında elleri yıkamak yeterli değildir; yüz yıkandıktan sonra kollar yıkanırken eller de yeniden yıkanmış olur .
Başın Bir Kısmını Mesh Etmek : Başın teninden veya saçından bir kıl kadar bir bölümü mesh etmek farzdır . Başın tamamını mesh etmek ise sünnettir .
Ayakları Aşık Kemikleriyle Birlikte Yıkamak : Parmak araları ve ayaktaki yarıkların yıkanması da farzdır . Ayak üzerinde veya tırnak altında suyun geçişini engelleyen kir varsa temizlenmelidir . Parmak aralarına hilalleme yapılmadan su ulaşmıyorsa, hilalleme yapmak gerekir .
Tertip Üzere (Sırayla) Almak : Abdest organlarını şu sıra ile yıkamak farzdır: önce yüz, sonra kollar, sonra başı mesh, en son ayaklar . Ancak denize veya göle girip çıkan kimse, suya daldıktan sonra niyet ederse tertip şartı aranmaz .
Şafii Mezhebinde Abdestin Sünnetleri
Şafii mezhebinde abdestin sünnetleri otuz sekize kadar ulaşmaktadır . Bunlardan bazıları şunlardır:
Kıbleye Dönmek : Abdest alırken kıbleye yönelmek sünnettir .
Euzü-Besmele Çekmek : Abdeste başlarken "Euzübillahimineşşeytanirracim, Bismillahirrahmanirrahim" okumak sünnettir .
Misvak Kullanmak : Dişleri temizlemek sünnettir . Diş fırçası da şeriatta misvak sayılır . Oruçlu kimsenin zevalden (öğle vaktinden) sonra misvak kullanması mekruhtur .
Elleri Bileklere Kadar Yıkamak : Abdeste başlarken elleri bileklere kadar yıkamak sünnettir .
Mazmaza (Ağza Su Vermek) ve İstinşak (Buruna Su Vermek) : Ağza ve burna üçer defa su vermek sünnettir .
Başın Tamamını Mesh Etmek : Başın tamamını mesh etmek sünnettir. Kulakların içi ve dışı da yeni bir su ile meshedilir .
Azaları Ovalamak : Yıkanan organları ovmak sünnettir .
Sağ Azaları Sol Azalardan Önce Yıkamak : Sağ kol, sağ ayak önce yıkanır .
Azaları Üçer Defa Yıkamak : Her organı üç kez yıkamak sünnettir .
Azaları Ara Vermeden Arka Arkaya Yıkamak : Yıkamalar arasında zaman geçmeden devam etmek sünnettir .
Abdest Aldıktan Sonra Dua Okumak : Kıbleye dönerek ellerini semaya kaldırıp dua okumak sünnettir . Okunacak dua: "Eşhedü en la ilahe illellahu vahdehu la şerike lehü ve eşhedü enne Muhammeden abduhu ve resulühü..."
Şafii Mezhebinde Abdest Nasıl Alınır? Adım Adım Uygulama
Şafii mezhebine göre abdest alma sırası ve adımları şu şekildedir :
Birinci Adım - Niyet ve Besmele : Önce kıbleye dönülür. Euzü-Besmele çekilir. Abdestin sünnetine niyet edilerek "Neveytü sünnetel vudui" (abdestin sünnetine niyet ettim) denir .
İkinci Adım - Elleri Yıkamak : Eller bileklere kadar üç defa yıkanır .
Üçüncü Adım - Ağız ve Buruna Su Vermek : Ağza ve buruna üçer defa su verilir (mazmaza ve istinşak). Misvak kullanılır .
Dördüncü Adım - Niyet ile Yüzü Yıkamak : Abdestin farzına niyet edilir: "Neveytü raf'al-hadesi" (abdestsizliği gidermeye niyet ettim). Niyetin yeri kalptir; dil ile söylemek sünnettir . Yüz, yukarıdan aşağıya doğru üç defa yıkanır .
Beşinci Adım - Kolları Yıkamak : Parmak uçlarından dirseğe kadar (dirsek dahil) önce sağ kol, sonra sol kol üçer defa yıkanır. Parmak araları hilallenir. Organlar ovalanır .
Altıncı Adım - Başı Mesh Etmek : Başın tamamı mesh edilir. Sonra yeni bir su ile kulakların içi ve dışı meshedilir .
Yedinci Adım - Ayakları Yıkamak : Sağ ayak, aşık kemiklerine kadar (kemikler dahil) üç defa yıkanır. Sonra aynı şekilde sol ayak yıkanır. Ayak parmaklarının arası hilallenir .
Sekizinci Adım - Duayı Okumak : Abdestte kullanılan sudan bir miktar içilir ve biraz su elbiseye serpilir. Abdest duası okunur .
Şafii Mezhebinde Abdesti Bozan Durumlar
Şafii mezhebine göre abdesti bozan başlıca durumlar şunlardır :
Ön veya Arkadan Bir Şey Çıkması : İdrar, dışkı, kan veya yel çıkması abdesti bozar .
Uyku, Baygınlık, Delilik, Sarhoşluk : Bu durumlarda kişi kendine hakim olamadığı için abdesti bozulur. Bağdaş kurarak otururken uykuya dalanın abdesti bozulmaz .
Yabancı Bir Kadına Dokunmak : Birbirine nikah düşen (mahrem olmayan) erkek ile kadının çıplak tenlerinin temas etmesi abdesti bozar . Hanım, hanımın kız kardeşi, halası ve teyzesi de yabancı sayılır .
Ön veya Arka AVRete Elle Dokunmak : Kendisinin veya başkasının (çocuk da olsa) ön veya arka avretine elin içiyle çıplak olarak dokunmak abdesti bozar .
Şafii Mezhebinde Abdestin Mekruhları
Abdest alırken kaçınılması gereken davranışlar şunlardır :
Suyu İsraf Etmek : Normalden fazla su kullanmak mekruhtur .
Solu Sağdan Önce Yıkamak : Abdestte sağ azalar önce yıkanmalıdır .
Azaları Üçten Fazla veya Az Yıkamak : Sünnete aykırıdır .
Azaları Silkelemek veya Silmek : Abdest uzuvlarını kurulamak mekruhtur .
Boynu Mesh Etmek : Boyun mesh etmek abdestin sünnetlerinden değildir, mekruhtur .
Helada Abdest Almak : Tuvalette abdest almak mekruhtur .
Sık Sorulan Sorular
Şafii'de niyet abdeste başlarken mi yapılır, yoksa yüz yıkanırken mi? Niyet, yüzün ilk kısmını yıkarken yapılır. Daha önce yapılırsa abdest sahih olmaz .
Şafii'de tertip (sıra) farz mıdır? Evet, Şafii mezhebinde abdest organlarını ayetteki sıraya göre yıkamak farzdır: önce yüz, sonra kollar, sonra başı mesh, en son ayaklar .
Sakalın altını yıkamak gerekir mi? Hafif sakalda (karşıdan bakıldığında ten görünen) altını yıkamak farzdır. Gür sakalda (ten görünmeyen) sadece dışını yıkamak yeterlidir .
Oruçluyken misvak kullanılır mı? Oruçlu kimsenin öğle vaktinden (zevalden) önce misvak kullanması sünnettir, zevalden sonra kullanması mekruhtur .
Şafii'de abdest alırken konuşmak caiz midir? Abdest alırken konuşmamak sünnettir .
.webp)
.webp)
Yorum Yap
Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapın
Giriş Yap