.webp)
Cenaze namazı, vefat eden bir Müslümanın Allah huzuruna çıkmadan önce kendisi için yapılan son ortak duadır . Bu namaz, diğer namazlardan farklı olarak rükû ve secdesi olmayan, ayakta ve dört tekbirden oluşan özel bir ibadettir . Müslümanların bir kısmı tarafından kılınması halinde diğerlerinden sorumluluğun kalktığı farz-ı kifaye olan cenaze namazı , ölen kişiye karşı son bir vazife olarak yerine getirilir. Bu haberimizde, cenaze namazının nasıl kılındığını, niyetin nasıl yapılacağını, okunacak duaları ve dikkat edilmesi gereken hususları en ince ayrıntısına kadar bulacaksınız.
Cenaze Namazının Tanımı ve Hükmü
Cenaze namazı, ölen Müslüman için Allah’tan bağışlanma dilemek amacıyla kılınan bir namazdır . Bu namaz, farz-ı kifaye olup , bir bölge halkından bu namazı kılanlar olduğu takdirde diğer Müslümanların sorumluluğu ortadan kalkar . Cenaze namazının farzı ikidir: dört kere tekbir getirmek ve ayakta kılmaktır . Selam vermek ise vaciptir .
Cenaze namazı, diğer namazlardan farklı olarak ne rükû ne de secde içerir . Namaz tamamen ayakta tamamlanır ve dört tekbirden oluşur. Her tekbirde farklı dualar okunur .
Cenaze Namazının Şartları
Cenaze namazının kabul olması ve geçerli sayılması için bazı şartların yerine getirilmesi gerekmektedir:
- Ölen Kişi ile İlgili Şartlar : Ölen kişinin Müslüman olması, yıkanmış ve kefenlenmiş olması ve cenazenin namaz kılınan yerde hazır bulunması gerekir . Ayrıca cenazenin veya bedeninin yarıdan fazlasının yahut başı ile birlikte yarısının bulunması şarttır .
- Namazı Kılanlar ile İlgili Şartlar : Namazı kılan kişinin abdestli ve namazın sünnetlerine uygun şekilde ayakta olması gerekir . Cenaze namazı da diğer namazlar gibi temiz bir elbise ile kılınmalıdır .
- Cenazenin Konumu ile İlgili Şartlar : Cenaze, namaz kılınacak yerde (musallada) yere konmuş olmalı ve cemaatin önünde bulunmalıdır . İmam, cenazenin göğsü hizasında durur .
Cenaze Namazına Nasıl Niyet Edilir?
Cenaze namazına başlamadan önce doğru bir şekilde niyet etmek farzdır . Niyet ederken ölen kişinin cinsiyeti ve yaşı da belirtilmelidir .
İmamın niyeti : “Niyet ettim Allah rızası için hazır olan cenaze namazını kılmaya (ölü erkek ise) şu erkek için duaya” diye niyet eder .
Cenaze kadın ise: “Şu kadın için duaya” denir.
Cenaze erkek çocuğu ise: “Şu erkek çocuğu için duaya” denir.
Cenaze kız çocuğu ise: “Şu kız çocuğu için duaya” denir .
Cemaatin niyeti : “Niyet ettim Allah rızası için hazır olan cenaze namazını kılmaya (ölü erkek ise) şu erkek için duaya, uydum imama” diye niyet eder .
Eğer cemaatten biri ölünün erkek mi, kadın mı olduğunu bilmiyorsa, şöyle niyet edebilir: “Niyet ettim Allah rızası için imamın namazını kılacağı şu cenaze namazını kılmaya, ölü için duaya, uydum imama” .
Cenaze Namazının Kılınışı (Adım Adım)
İşte cenaze namazının adım adım kılınışı:
Birinci Adım - Birinci Tekbir ve Sübhaneke Duası : İmam ve cemaat “Allahü Ekber” diyerek birinci tekbiri alırlar . Eller kulak hizasına kaldırılır ve göbek altına bağlanır . Bu sırada imam sesli, cemaat ise gizlice “Sübhaneke” duasını okur. Sübhaneke okunurken diğer namazlardan farklı olarak “ve celle senâük” cümlesi de eklenir .
İkinci Adım - İkinci Tekbir ve Salavatlar : Eller kaldırılmadan imam açıktan, cemaat gizlice “Allahü Ekber” diyerek ikinci tekbiri alır . Ardından imam ve cemaat gizlice “Allahümme Salli” ve “Allahümme Barik” dualarını okurlar .
Üçüncü Adım - Üçüncü Tekbir ve Cenaze Duası : Yine eller kaldırılmadan “Allahü Ekber” diyerek üçüncü tekbir alınır . Bu tekbirden sonra cenaze duası okunur . Cenaze duasını bilmeyenler, onun yerine Fatiha Suresi’ni okuyabilir veya Kunut dualarını okuyabilir. Kunut dualarını da bilmeyenler “Rabbenâ âtinâ fid-dünyâ haseneten ve fi’l-âhireti haseneten ve kınâ azâbennâr” ayetini okuyabilirler .
Dördüncü Adım - Dördüncü Tekbir ve Selam : Dördüncü kez “Allahü Ekber” denilerek tekbir alınır . Bu tekbirden sonra hiçbir şey okunmadan önce sağ tarafa “Esselâmü aleyküm ve rahmetullah” denilerek selam verilir, ardından sol tarafa da “Esselâmü aleyküm ve rahmetullah” denilerek selam verilir . Böylece cenaze namazı tamamlanmış olur.
Not: Cenaze namazında dört tekbirin yalnızca birincisinde eller kulaklara kaldırılır. Sonraki üç tekbirde eller kaldırılmaz .
Cenaze Duası (Okunuşu ve Anlamı)
Arapça Okunuşu :
Allâhümmeğfir lihayyinâ ve meyyitinâ ve şâhidinâ ve gâibinâ ve kebîrinâ ve sağîrinâ ve zekerinâ ve ünsânâ. Allâhümme men ahyeytehû minnâ feahyihî alel-islâmi ve men teveffeytehû minnâ feteveffehû alel-îmâni. Allâhümme in kâne muhsinen fezid fî ihsânihî ve in kâne müsîen fetecâvez anhü ve lakkıhil-emne vel-büşrâ vel-kerâmete vezzülfâ bi-rahmetike yâ erhamer-râhimîn.
(Not: Kadın için “in kânet muhsineten fezid fî ihsânihâ ve in kânet müsîeten fetecâvez anhâ” şeklinde okunur.)
Anlamı : “Allah’ım! Dirilerimizi, ölülerimizi, hazır olanlarımızı, gaip olanlarımızı, büyüklerimizi, küçüklerimizi, erkeklerimizi ve kadınlarımızı affeyle. Allah’ım! Bizden yaşattıklarını İslam üzere yaşat, öldürdüklerini iman üzere öldür. Allah’ım! Eğer bu ölü iyi bir kimse ise iyiliğini artır; eğer günahkâr ise onu affet. Ona güvenlik, müjde, ikram ve yakınlık nasip eyle. Ey merhametlilerin en merhametlisi olan Allah’ım, rahmetinle bunları ona nasip eyle.”
Cenaze Namazı ile İlgili Önemli Hususlar
- Cenaze namazı için abdest şarttır : Cenaze namazı da diğer namazlar gibi temizliği gerektirir. Abdest alınmış olmalı ve elbise temiz olmalıdır .
- Kadınların Cenaze Namazı Kılması : Kadınlar da cenaze namazı kılabilir, ancak vücut hatları belli olmayacak şekilde örtünmeleri gerekir .
- Cenaze Namazının Vakti : Cenaze namazı, kerahat vakitleri dışında her zaman kılınabilir . Cemaatin çok olması için cenaze namazını vakit namazlarından sonraya bırakmak mekruh görülmüştür .
- Geç Gelen Cemaatin Durumu : Namaza geç yetişen kişi, imamın herhangi bir tekbir getirirken beraber tekbir getirip namaza başlar. İmam selam verdikten sonra, kaçırdığı tekbirleri birbiri arkasından söyleyip bir şey okumadan selam verir . Dördüncü tekbire de yetişemeyen ise namazı kaçırmış olur .
- Cenazenin Bulunduğu Yerde Kur’an Okumak : Cenaze yıkanıncaya kadar bulunduğu yerde Kur’an okumak mekruh iken, yıkandıktan sonra yanında okunabilir .
- Sıralar (Saf Düzeni) : Cenaze namazında üç saf halinde durmak müstehabdır . Diğer namazlardan farklı olarak cenaze namazında son safta namaz kılmak daha faziletlidir .
Sık Sorulan Sorular
Cenaze namazı kılmak farz mıdır?
Cenaze namazı farz-ı kifayedir. Yani bir bölgedeki Müslümanlardan bir kısmı kıldığında diğerlerinden sorumluluk kalkar, ancak kimse kılmazsa tüm Müslümanlar vebal altında kalır .
Cenaze namazı kaç rekattır?
Cenaze namazı rekât ile değil, tekbir sayısı ile ölçülür. Dört tekbirden oluşur .
Cenaze namazında hangi dualar okunur?
Birinci tekbirde Sübhaneke (ve celle senâük ilaveli), ikinci tekbirde Salli-Barik duaları, üçüncü tekbirde cenaze duası okunur .
Cenaze duasını bilmeyen ne yapar?
Cenaze duasını bilmeyen kişi, dua niyetiyle Fatiha Suresi’ni okuyabilir veya Kunut dualarını okuyabilir. Onları da bilmiyorsa “Rabbenâ âtinâ…” ayetini okur veya “Allahümmağfirleh” (O’nu affet) diyebilir .
Çocuklar için cenaze namazı kılınır mı?
Canlı doğduktan sonra ölen çocuk yıkanır ve cenaze namazı kılınır. Canlı doğmadıysa (düşük) cenaze namazı kılınmaz .
Kadınlar cenaze namazı kılabilir mi?
Evet, kadınlar da cenaze namazı kılabilir. Erkekler gibi saf tutarak namaza katılırlar. Ancak vücut hatları belli olmayacak şekilde örtünmeleri gerekir .
Cenaze namazı, vefat eden bir Müslümana son görevimizdir. Rükû ve secdesi olmayan bu özel namaz, dört tekbirle kılınır ve her tekbirde farklı dualar okunur . Doğru bir şekilde kılınabilmesi için niyetin ölünün cinsiyetine göre yapılması, tekbirlerin usulüne uygun alınması ve cenaze duasının okunması gerekmektedir .
Cenaze namazının farz-ı kifaye olması, bu ibadetin toplumsal boyutunu göstermektedir. Müslümanların birbirlerine karşı sorumluluklarını yerine getirmeleri, ölen kardeşleri için dua etmeleri İslam kardeşliğinin bir gereğidir. Bu nedenle cenaze namazını öğrenmek ve usulüne uygun şekilde kılabilmek her Müslüman için önemlidir.
.webp)
.webp)
Yorum Yap
Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapın
Giriş Yap