Betül Türkmen

Puan:2.8K

Garanti Kapsamında Yedek Parça Yoksa Ne Yapılır?

Garanti kapsamındaki bir ürününüz bozuldu, yetkili servise başvurdunuz, ancak size “Maalesef bu ürüne ait yedek parça stoklarımızda yok, tedarik edemiyoruz, bekleyeceksiniz” dendi. Hatta belki de “Parça gelmezse garanti dışı sayarız” gibi bir ifadeyle karşılaştınız. İşte bu durumda tüketici olarak sahip olduğunuz haklar, sandığınızdan çok daha güçlüdür. Yedek parça bulunamaması veya stokta olmaması, sizin mağduriyetinizi haklı çıkarmaz; tam tersine, kanunlar size daha güçlü seçimlik haklar tanımaktadır. Bu yazıda, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 11. maddesi başta olmak üzere, garanti kapsamında yedek parça olmadığında neler yapabileceğinizi, tüketici hakem heyetine başvuru sürecini ve dikkat etmeniz gereken tüm püf noktalarını tablo kullanmadan, özgün cümlelerle ve en son harfe kadar anlatacağım.Yedek Parça Yoksa Haklarınız Nelerdir? Dört Seçimlik HakGaranti belgesinde belirtilen süre içinde (genellikle 2 yıl) üründe meydana gelen arıza, üretici veya satıcının sorumluluğundadır. Yedek parça bulunamaması, üreticinin veya ithalatçının lojistik ve stok yönetimindeki bir eksikliğidir ve bu eksiklik kesinlikle sizin sorununuz değildir. 6502 sayılı Kanun’un 11. maddesi, bu durumda tüketiciye dört seçimlik hak tanımaktadır. Yedek parça yok dendiğinde, satıcı veya üretici size aşağıdaki hakları aynen sunmak zorundadır:1. Sözleşmeden Dönme (Tam İade ve Cayma): Ürünü satıcıya geri verir, ödediğiniz bedelin tamamını peşin olarak geri alırsınız. Bu, en çok tercih edilen ve en güvenli seçenektir. Özellikle ürünün piyasa değeri düşmüşse veya artık o üründen memnun değilseniz, bu hakkınızı kullanarak tüm paranızı geri alabilirsiniz.2. Ayıpsız Misli ile Değişim: Aynı üründen, hiç ayıpsız (sorunsuz, yepyeni) bir örneği ile değiştirilmesini talep edebilirsiniz. Eğer aynı ürünün güncel modeli piyasada mevcutsa ve siz de ürünü beğeniyorsanız, bu seçeneği tercih edebilirsiniz. Satıcı, size kullanılmış veya ikinci el bir ürün veremez; sıfır ve ayıpsız bir ürün vermek zorundadır.3. Ayıp Oranında Bedel İndirimi: Ürünü olduğu gibi saklar, ancak arıza veya yedek parça eksikliği nedeniyle uğradığı değer kaybı oranında satış bedelinden indirim talep edersiniz. Bu seçenek, arıza küçük ve ürünün geri kalanı işlevsel ise tercih edilebilir. Örneğin, bir televizyonda ses çıkışı bozulmuş ancak görüntü mükemmel çalışıyorsa, indirim talep edip ürünü kullanmaya devam edebilirsiniz.4. Ücretsiz Onarım (Makul Süre Şartı ile): Yedek parça bulunana kadar ücretsiz onarım talep edebilirsiniz. Ancak bu seçenek, üreticinin yedek parçayı makul bir sürede temin etme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Yani “Biz yedek parçayı 6 ayda getiririz, sen bekle” diyemez. Makul süre genellikle 20 iş günü olarak kabul edilir. Bu sürenin aşılması durumunda, diğer seçimlik haklarınızı (iade veya değişim) kullanabilirsiniz.Yedek Parça Yoksa “Bekleyeceksin” Denemez: Makul Süre ve UygulamaYedek parça bulunamaması durumunda, yetkili servis veya satıcı size “Parça gelene kadar bekle” diyemez. Çünkü bu, tüketicinin mağduriyetini süresiz uzatmaktır. İşte bu konuda bilmeniz gereken süreler:20 İş Günü Kuralı: Garanti süresi içinde meydana gelen arızaların, yetkili servise bildirilmesinden itibaren en geç 20 iş günü içinde tamir edilmesi esastır . Bu süre, Ticaret Bakanlığı’nın Garanti Belgesi Yönetmeliği ile belirlenmiştir . Yedek parça beklemek, bu 20 iş gününün durdurulması için bir gerekçe değildir. Yani 20 iş günü içinde parça temin edilip tamir yapılmazsa, süre aşılmış olur.Bilgilendirme Yükümlülüğü: Servis, yedek parçanın tedarik edilemeyeceğini öğrendiği anda, bu durumu yazılı olarak size bildirmek ve diğer seçimlik haklarınızı hatırlatmak zorundadır . Sadece “bekleyin” demekle yükümlülüğünü yerine getirmiş sayılmaz .Süre Aşımında Haklarınız: Eğer 20 iş günü geçtiği halde tamir yapılmadıysa veya yedek parça temin edilemediyse, artık işlem tüketici lehine döner. Bu durumda:İade talep edebilirsiniz.Yeni ürünle değişim talep edebilirsiniz.Daha fazla beklemek zorunda değilsiniz.Yargıtay Kararı: Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre, üretici veya ithalatçının yedek parça temin edememesi, tüketicinin iade veya değişim talebini haklı kılan bir “imkânsızlık” halidir . Bu nedenle, mahkemeler genellikle tüketici lehine karar vermektedir.Yetkili Servis Ne Yapmakla Yükümlüdür?Yetkili servisin, yedek parça bulunamadığı durumda size karşı sorumlulukları şunlardır :Öncelikle tamir için makul süreyi denemek: Önce yedek parçayı tedarik etmeye çalışmak.Yedek parça yoksa durumu derhal (en geç 20 iş günü içinde) yazılı olarak bildirmek: Bu bildirimde, ürünün tamir edilemeyeceği ve seçimlik haklarınız olduğu açıkça yazılmalıdır.Yedek parça temin edilemiyorsa, tüketicinin talebine göre iade veya değişim yapmak: Servis, “Parça yok, bekleyin” diyerek sizi oyalayamaz. Kanun, tüketicinin iradesini önceler.Tüketicinin seçtiği hakkı (iade, değişim, indirim) 14 iş günü içinde yerine getirmek: Seçim hakkınızı kullandıktan sonra, satıcı veya üretici bu kararı geciktirmeden uygulamak zorundadır .Yedek Parça Yok, Ürün Garanti Kapsamında Değilse Ne Olur?Eğer ürününüzün garantisi bitmişse (örneğin 2 yılı doldurmuşsa), yedek parça bulunamaması durumunda yetkili servisin herhangi bir yasal yükümlülüğü yoktur . Bu durumda yapabilecekleriniz:Özel tamir servislerine başvurmak.Yurt dışından parça getirtebilmek (masraflı ve zahmetli).Ürünü hurdaya çıkarmak veya yedek parça için satmak.Bu nedenle, garanti süresi bitmeden ürününüzü kontrol ettirmeniz ve olası arızaları tespit ettirmeniz önemlidir.Başvuru Adımları: Adım Adım Ne Yapmalısınız?Adım 1 – Önce Satıcı veya Yetkili Servise Yazılı Başvuru Yapın: Telefonla değil, mutlaka yazılı olarak başvurun. Bunun için iadeli taahhütlü posta, noter kanalı veya e-posta (kayıtlı olduğunu ispatlayabilmeniz için) kullanabilirsiniz . Dilekçenizde, ürünün garanti kapsamında olduğunu, yedek parça bulunamadığını ve bu nedenle hangi seçimlik hakkınızı (iade, değişim, indirim) kullanmak istediğinizi açıkça belirtin. Cep telefonu numaranızı ve adresinizi yazmayı unutmayın.Adım 2 – İmkan Varsa Bilirkişi Raporu veya Tespit Tutanağı Alın: Ürünün arızalı olduğunu ve yedek parça bulunamadığını kanıtlamak için, bir tüketici hakem heyetinden veya üniversitelerin laboratuvarlarından rapor alabilirsiniz. Bu, özellikle büyük meblağlı ürünlerde çok işinize yarar .Adım 3 – Tüketici Hakem Heyeti’ne Başvurun: Satıcı veya üretici talebinizi reddederse veya 30 gün içinde yanıt vermezse, e-Devlet üzerinden Tüketici Hakem Heyeti’ne başvurun . Uyuşmazlık değeri 2026 yılı için 186.000 TL’nin altındaysa, başvurunuzu ücretsiz yapabilirsiniz . Başvuruda şu belgeleri mutlaka ekleyin:Fatura fotokopisiGaranti belgesi fotokopisiYetkili servis raporu (yedek parça yok yazısı)Varsa bilirkişi raporuSatıcıyla yaptığınız yazışmalarÜrünün arızalı halinin fotoğraflarıAdım 4 – Tüketici Mahkemesi’nde Dava Açın: Eğer Hakem Heyeti kararına rağmen ödeme yapılmazsa veya uyuşmazlık değeri 186.000 TL’nin üzerindeyse, Tüketici Mahkemesi’nde dava açabilirsiniz. Bu davadan önce arabuluculuk şarttır .Yedek Parça Olmaması Durumunda Sık Yapılan Hatalar“Bekleyeyim, parça gelir belki” diyerek zaman kaybetmek: Unutmayın, 20 iş günü makul süredir. Bu süreyi aşan bekleme sürelerinde hakkınızı kaybetmezsiniz, ancak beklerseniz sadece mağduriyetiniz uzar.Servisin “Parça yok, garanti dışı sayarız” tehdidine boyun eğmek: Yedek parça olmaması, sizin kusurunuz değildir. Üretici veya ithalatçı, yedek parça temin etmekle yükümlüdür. Bu tehditlerin hiçbir hukuki dayanağı yoktur.İmzalamadan önce belgeyi okumamak: Servisten “Parça yok, bekleyin” diye bir kâğıt imzalamanız istenirse, çok dikkatli okuyun. “Süre uzatımı” veya “talepten vazgeçtim” gibi ibareler varsa asla imzalamayın.Şifahi sözlere güvenmek: Tüm yazışmalarınızı belgeleyin. Telefonda “tamam hallederiz” denmesine güvenmeyin; yazılı isteyin. Unutulmaması GerekenlerGaranti kapsamında yedek parça yoksa, satıcı veya üretici size “bekleyin” diyemez, bu bir mağduriyettir ve kanunlar size dört seçimlik hak tanır. Yedek parça bulunamadığında:İade (tüm bedelin geri alınması) en güvenli seçenektirDeğişim (sıfır ve ayıpsız ürün talep edebilirsiniz)İndirim (ürünü saklayıp değer kaybını geri alabilirsiniz)Onarım (ancak makul süre ile sınırlıdır)20 iş günü kuralını unutmayın; bu süre aşıldığında iade veya değişim talep edebilirsiniz. Satıcı ve servis, durumu size yazılı bildirmek ve seçimlik haklarınızı hatırlatmak zorundadır. Tüm yazışmaları ve belgeleri saklayın, haklarınızı aramaktan çekinmeyin. Başvurular e-Devlet üzerinden Tüketici Hakem Heyeti’ne ücretsiz olarak yapılabilir. Unutmayın, yedek parça sorunu sizin sorununuz değildir; üreticinin lojistik ve stok yönetimindeki eksikliğidir ve bunun bedelini tüketici ödemek zorunda değildir .

Önceki Haber

MNG Kargo Kapandı mı?

Sonraki Haber

İkinci El Telefon IMEI Sorunu Çıkarsa Ne Yapabilirim?