Kısırlık (infertilite), bir çiftin 1 yıl boyunca düzenli ve korunmasız cinsel ilişkiye rağmen gebelik elde edememesi durumudur. Kadın ya da erkek kaynaklı olabileceği gibi, çoğu vakada her iki tarafın birlikte değerlendirilmesi gerekir. Bu nedenle kısırlık testleri kadına ve erkeğe ayrı ayrı, ancak eş zamanlı olarak planlanır.
Aşağıda kısırlık tanısında kullanılan tüm testleri, ne zaman yapıldıklarını, ne anlama geldiklerini ve hangi durumda istendiğini en ayrıntılı haliyle açıklıyorum.
Kısırlık Testleri Neden Her İki Eşe Birden Yapılır?
- Kısırlığın yaklaşık:
- %30’u erkek kaynaklı
- %30’u kadın kaynaklı
- %20’si her iki eşe bağlı
- %10–20’si açıklanamayan nedenlidir
📌 Bu nedenle yalnızca kadının veya yalnızca erkeğin incelenmesi yanıltıcıdır.
Erkeklerde Kısırlık Testleri
1. Spermiogram (Sperm Testi) – En Temel Test
- Sperm sayısı
- Hareketlilik
- Şekil (morfoloji)
- Hacim
- pH
Nasıl yapılır?
- 2–5 gün cinsel perhiz sonrası
- Mastürbasyon yoluyla örnek alınır
📌 Anormal sonuç varsa en az 2 kez tekrarlanır.
2. Hormon Testleri
- FSH
- LH
- Testosteron
- Prolaktin
📌 Sperm üretim bozukluğu ve hormonal nedenleri ayırt etmek için yapılır.
3. Skrotal Doppler Ultrason
- Varikosel var mı?
- Testis boyutları
- Damar yapıları
📌 Varikosel erkek kısırlığının en sık nedenlerinden biridir.
4. Genetik Testler
- Karyotip analizi
- Y kromozomu mikrodelesyon testi
📌 Çok düşük sperm sayısı veya hiç sperm yoksa istenir.
5. Sperm DNA Hasar Testi
- Spermin genetik bütünlüğünü ölçer
- Tekrarlayan düşüklerde önemlidir
6. Enfeksiyon Testleri
- Semen kültürü
- İdrar testleri
📌 Gizli enfeksiyonlar sperm kalitesini bozabilir.
Kadınlarda Kısırlık Testleri
1. Hormon Testleri
Adetin belirli günlerinde bakılır:
- FSH – LH (2–3. gün)
- Estradiol
- AMH (Anti-Müllerian Hormon)
- TSH (Tiroid)
- Prolaktin
📌 Yumurtalık rezervi ve yumurtlama durumu değerlendirilir.
2. Ultrasonografi
- Yumurtalıklar
- Rahim yapısı
- Miyom, kist, polip varlığı
- Folikül gelişimi
📌 Transvajinal ultrason en sık kullanılan yöntemdir.
3. Histerosalpingografi (HSG – Rahim Filmi)
- Rahim içi yapı
- Tüplerin açık olup olmadığı
📌 Tüpler kapalıysa doğal gebelik mümkün değildir.
4. Ovulasyon (Yumurtlama) Takibi
- Ultrason ile folikül izleme
- Progesteron testi
- Yumurtlama testleri
5. Rahim İçi Değerlendirme
- Histeroskopi
- Salin sonohisterografi
📌 Rahim içi perde, polip veya yapışıklık araştırılır.
6. Genetik ve Bağışıklık Testleri (Gerekirse)
- Tekrarlayan düşüklerde
- Açıklanamayan infertilitede
Ne Zaman Kısırlık Testlerine Başlanmalı?
- 35 yaş altı: 1 yıl korunmasız ilişkiye rağmen gebelik yoksa
- 35 yaş üstü: 6 ay beklenir
- Düzensiz adet, erken menopoz şüphesi varsa daha erken
Kısırlık Testleri Ağrılı mı?
- Kan testleri ve sperm testi ağrısızdır
- HSG hafif–orta düzey ağrılı olabilir
- Histeroskopi genellikle anesteziyle yapılır
Yanlış Bilinenler
- “Kısırlık sadece kadından kaynaklanır” → Yanlış
- “Sperm testi normalse sorun yoktur” → Yanlış
- “Bir test yeterlidir” → Yanlış
Özet ve Net Sonuç
- Kısırlık tanısı çift olarak değerlendirilir
- Erkekte spermiogram temel testtir
- Kadında hormonlar, ultrason ve tüpler mutlaka incelenir
- Erken tanı tedavi başarısını artırır
- Çoğu infertilite nedeni tedavi edilebilir
Yorum Yap
Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapın
Giriş Yap