Uzmanlardan Kısırlık Nedenleri : Çocuk sahibi olmak isteyen çiftlerin en çok araştırdığı konuların başında infertilite (kısırlık) nedenleri geliyor. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, üreme çağındaki her altı kişiden biri hayatının bir döneminde infertilite sorunu yaşıyor . Peki infertilite neden olur, hangi faktörler kadın veya erkek kaynaklı sorunlara yol açar?
İnfertilite Nedir?
İnfertilite, bir yıl veya daha uzun süre düzenli ve korunmasız cinsel ilişkiye rağmen gebelik elde edilememesi durumudur . 35 yaş üstü kadınlarda bu süre 6 aya indirilebilir, çünkü yaşla birlikte doğurganlık hızla azalır .
İki tip infertilite vardır :
Primer (birincil) infertilite: Daha önce hiç gebelik oluşmamış olması.
Sekonder (ikincil) infertilite: Daha önce en az bir gebelik yaşanmış ancak sonrasında tekrar gebelik elde edilememesi.
İnfertilite Nedenleri Nasıl Dağılır?
Toplumda infertilite dendiğinde akla genellikle kadın kaynaklı sorunlar gelse de, gerçek tablo çok daha dengelidir :
Vakaların yaklaşık üçte biri kadın kaynaklı nedenlerden kaynaklanır. Yaklaşık üçte biri erkek kaynaklı nedenlerden kaynaklanır. Geri kalan üçte birlik kısım ise her iki partnerde de sorun olduğu karma durumlar veya nedeni açıklanamayan infertilite vakalarıdır .
Bu nedenle infertilite araştırmasında her iki partnerin de birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Kadınlarda İnfertilite Nedenleri
Kadınlarda infertiliteye yol açan faktörler, üreme sisteminin farklı bölümlerindeki bozukluklardan kaynaklanabilir.
Yumurtlama Bozuklukları (Ovulasyon Problemleri)
Kadınlarda infertilite vakalarının büyük bir kısmı yumurtlama bozukluklarından kaynaklanır . Düzenli yumurtlama olmadığında, döllenme için gerekli olan yumurta hücresi üretilemez.
Polikistik Over Sendromu (PCOS): En sık görülen yumurtlama bozukluğu nedenidir . Hormonal dengesizlik nedeniyle yumurtlama düzensizleşir veya tamamen durur .
Erken Yumurtalık Yetmezliği (POI): 40 yaşından önce yumurtalıkların fonksiyonlarını kaybetmesi durumudur .
Hipotalamus ve hipofiz bozuklukları: Beyindeki hipotalamus veya hipofiz bezinin yeterli hormon üretememesi yumurtlamayı engelleyebilir .
Tüp Tıkanıklıkları (Tubal Faktör)
Fallop tüplerinin tıkalı olması, sperm ile yumurtanın buluşmasını engeller. Tüp tıkanıklıklarının en sık nedenleri şunlardır:
Tedavi edilmemiş cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar (özellikle klamidya ve bel soğukluğu) . Güvenli olmayan düşük veya doğum sonrası enfeksiyonlar . Karın veya pelvik cerrahi sonrası oluşan yapışıklıklar . Pelvik inflamatuar hastalık (PID) .
Rahim (Uterus) Kaynaklı Sorunlar
Rahmin yapısal veya fonksiyonel bozuklukları, embriyonun yerleşmesini ve gelişmesini engelleyebilir:
Endometriozis: Rahim iç tabakasına benzeyen dokunun rahim dışında büyümesidir. Yumurtalıklarda kistlere, tüplerde yapışıklıklara ve iltihabi bir ortama neden olarak kısırlığa yol açabilir .
Rahim miyomları (fibroidler): Rahimdeki iyi huylu tümörler, rahim boşluğunu bozarak implantasyonu engelleyebilir .
Doğuştan rahim anomalileri: Rahimde perde (septum) gibi yapısal bozukluklar düşük veya infertiliteye neden olabilir .
Yaş Faktörü
Yaş, kadınlarda doğurganlığı etkileyen en önemli faktörlerden biridir. Kadınlar belirli sayıda yumurta ile doğar ve bu yumurtaların hem sayısı hem de kalitesi yaşla birlikte azalır . 35 yaşından sonra doğurganlık belirgin şekilde düşer, 40 yaşından sonra ise hem gebe kalma olasılığı azalır hem de düşük riski artar .
Erkeklerde İnfertilite Nedenleri
Erkek kaynaklı infertilite nedenleri genellikle sperm üretimi, sperm fonksiyonu veya sperm iletimi ile ilgili sorunlardan kaynaklanır .
Sperm Üretim Bozuklukları
Varikosel: Skrotumdaki (testis torbası) toplardamarların genişlemesidir ve erkeklerde en sık görülebilen düzeltilebilir infertilite nedenidir . Testis ısısını yükselterek sperm üretimini olumsuz etkiler.
Sperm sayısının düşük olması (oligospermi) veya hiç sperm olmaması (azospermi): Hormonal dengesizlikler, genetik faktörler veya testis hasarı nedeniyle yeterli sperm üretilemeyebilir .
Testis yetmezliği: İnmemiş testis, enfeksiyonlar (kabakulak orşiti gibi) veya kemoterapi/radyoterapi gibi tedaviler sperm üreten hücrelere zarar verebilir .
Sperm Fonksiyon ve Kalite Bozuklukları
Sperm sayısı normal olsa bile, spermlerin işlevsel olması gerekir:
Hareket bozukluğu (astenospermi): Spermlerin yeterli hızda ve düzgün şekilde hareket edememesi.
Şekil bozukluğu (teratospermi): Spermlerin anormal şekilde olması, yumurtayı dölleme yeteneklerini azaltır .
Hormonal bozukluklar: Hipofiz bezi, hipotalamus veya testislerden salgılanan hormonların (testosteron gibi) dengesizliği sperm üretimini olumsuz etkiler .
Kanal Tıkanıklıkları ve Boşalma Sorunları
Üreme kanalı tıkanıklıkları: Spermleri taşıyan kanalların (ejakülatuar kanal, seminal vezikül) doğuştan tıkalı olması veya enfeksiyon/yaralanma sonucu tıkanması, spermlerin meniye karışmasını engeller .
Retrograd ejakülasyon: Meninin dışarı atılacağına mesaneye geri kaçması durumudur. Diyabet, bazı cerrahiler veya ilaçlar nedeniyle oluşabilir .
Çift Kaynaklı ve Açıklanamayan İnfertilite
Karma (Kombine) Faktörler
Bazı çiftlerde her iki partnerde de infertiliteye katkıda bulunan faktörler bulunabilir. Örneğin, kadında hafif yumurtlama düzensizliği varken, erkekte de sperm hareketliliği sınırda düşük olabilir. Bu durumda sorun tek başına ele alındığında ciddi görünmese de, birlikte gebelik olasılığını önemli ölçüde azaltabilir.
Açıklanamayan İnfertilite
Tüm yapılan testlere rağmen infertilite nedeninin bulunamadığı durumlardır. Bu vakalarda kadının yumurtlaması normaldir, tüpleri açıktır, erkeğin sperm analizi normaldir ancak yine de gebelik oluşmaz. Açıklanamayan infertilite, tüm vakaların yaklaşık üçte birini oluşturur .
Genetik Faktörler
Son yıllarda yapılan araştırmalar, genetik faktörlerin infertilitede sanılandan daha önemli bir rol oynadığını göstermektedir . Genetik varyasyonlar şu sorunlara yol açabilir:
Yumurta veya sperm hücrelerinin olgunlaşmasında duraklama. Düşük kaliteli gamet (yumurta/sperm) üretimi. Döllenme başarısızlığı. Embriyo gelişiminin durması .
Bu genetik faktörler özellikle yardımcı üreme teknikleri (tüp bebek) sırasında başarısızlık yaşayan çiftlerde daha sık tespit edilmektedir .
Çevresel ve Yaşam Tarzı Faktörleri
Hem kadın hem de erkek doğurganlığını olumsuz etkileyen ortak faktörler vardır :
Yaşam Tarzı Faktörleri
Sigara kullanımı: Hem kadınlarda yumurta rezervini azaltır, hem de erkeklerde sperm kalitesini düşürür .
Aşırı alkol tüketimi: Hormon dengesini bozar ve gamet kalitesini olumsuz etkiler .
Obezite veya aşırı zayıflık: Vücut kitle indeksinin normal sınırların dışında olması, hormonal dengeyi bozarak yumurtlama ve sperm üretimini olumsuz etkiler .
Anabolik steroid kullanımı: Erkeklerde sperm sayısını ve kalitesini ciddi şekilde düşürür .
Stres: Doğrudan infertilite nedeni olmasa da, hormonal dengeyi etkileyerek doğurganlığı dolaylı yoldan azaltabilir .
Çevresel Faktörler
Endüstriyel kimyasallar ve ağır metaller: Pestisitler, solventler, kurşun, cıva gibi toksinler gamet hücrelerine doğrudan zarar verebilir .
Hava kirliliği: Uzun süreli maruziyet, hem kadın hem erkek doğurganlığını olumsuz etkileyebilir.
Radyasyon ve ısı: Sık sık sauna veya sıcak banyo kullanımı, dar iç çamaşırları testis ısısını yükselterek sperm üretimini azaltabilir .
Sık Sorulan Sorular
Soru: İnfertilite nedenleri arasında en sık görülen hangisidir?
Cevap: İnfertilite nedenleri yaklaşık olarak üç eşit gruba ayrılır: Kadın kaynaklı nedenler (%33), erkek kaynaklı nedenler (%33) ve karma veya açıklanamayan nedenler (%33) . Kadınlarda en sık yumurtlama bozuklukları, erkeklerde ise sperm üretim sorunları (özellikle varikosel) görülür.
Soru: Yaş infertilite riskini nasıl etkiler?
Cevap: Kadınlarda 35 yaşından sonra doğurganlık belirgin şekilde azalır, 40 yaşından sonra ise hem gebe kalma olasılığı düşer hem de düşük riski artar . Erkeklerde de ileri yaşla birlikte sperm kalitesinde kısmi azalma görülebilir.
Soru: Polikistik over sendromu (PCOS) infertiliteye neden olur mu?
Cevap: Evet, PCOS yumurtlama bozukluğuna yol açan en sık nedenlerden biridir ve kadın infertilitesinin önemli bir kısmından sorumludur .
Soru: Endometriozis infertilite yapar mı?
Cevap: Evet, endometriozis tüplerde yapışıklıklara, yumurtalık kistlerine ve iltihabi bir ortama neden olarak infertiliteye yol açabilir .
Soru: Stres gerçekten infertiliteye neden olur mu?
Cevap: Stresin tek başına infertiliteye neden olduğuna dair kesin kanıt yoktur. Ancak stres hormonal dengeyi etkileyerek doğurganlığı dolaylı yoldan azaltabilir ve infertilite tedavisi gören çiftlerde duygusal yükü artırabilir .
Soru: İnfertilite için ne zaman doktora başvurmalı?
Cevap: 35 yaş altı çiftler 1 yıl korunmasız ilişkiye rağmen gebelik oluşmazsa, 35 yaş üstü kadınlarda ise 6 ay sonra doktora başvurulmalıdır . Düzensiz adet görme, bilinen bir jinekolojik hastalık (endometriozis, PID) veya geçirilmiş cerrahi öyküsü varsa daha erken başvuru gerekebilir.
Soru: İnfertilite tamamen tedavi edilebilir mi?
Cevap: Çoğu infertilite nedeni tedavi edilebilir. Nedene bağlı olarak ilaç tedavisi, cerrahi girişim veya yardımcı üreme teknikleri (tüp bebek) ile başarılı gebelikler elde edilebilmektedir.
Uzmanlardan Çiftlere Öneriler
Erken başvurun: Özellikle 35 yaş üstü kadınlar, 6 ay denemeye rağmen gebelik oluşmazsa vakit kaybetmeden uzmana başvurmalıdır .
Çift olarak değerlendirin: İnfertilite sadece kadın sorunu değildir. Her iki partner de eş zamanlı olarak değerlendirilmeli ve gerekli testler yaptırılmalıdır .
Sağlıklı yaşam tarzı benimseyin: Sigara ve alkol kullanımını bırakın, sağlıklı kilonuzu koruyun, düzenli egzersiz yapın ve stresten uzak durmaya çalışın .
Düzenli takip yaptırın: İnfertilite tedavisi sürecinde doktor kontrollerini aksatmayın ve önerilen tedavi planına sadık kalın.
Destek alın: İnfertilite süreci duygusal olarak zorlayıcı olabilir. Gerekirse psikolojik destek almaktan çekinmeyin .
Uzmanlardan Kısırlık Nedenleri : Çocuk sahibi olmak isteyen çiftlerin en çok araştırdığı konuların başında infertilite (kısırlık) nedenleri geliyor. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, üreme çağındaki her altı kişiden biri hayatının bir döneminde infertilite sorunu yaşıyor . Peki infertilite neden olur, hangi faktörler kadın veya erkek kaynaklı sorunlara yol açar?İnfertilite Nedir?İnfertilite, bir yıl veya daha uzun süre düzenli ve korunmasız cinsel ilişkiye rağmen gebelik elde edilememesi durumudur . 35 yaş üstü kadınlarda bu süre 6 aya indirilebilir, çünkü yaşla birlikte doğurganlık hızla azalır .İki tip infertilite vardır :Primer (birincil) infertilite: Daha önce hiç gebelik oluşmamış olması.Sekonder (ikincil) infertilite: Daha önce en az bir gebelik yaşanmış ancak sonrasında tekrar gebelik elde edilememesi.İnfertilite Nedenleri Nasıl Dağılır?Toplumda infertilite dendiğinde akla genellikle kadın kaynaklı sorunlar gelse de, gerçek tablo çok daha dengelidir :Vakaların yaklaşık üçte biri kadın kaynaklı nedenlerden kaynaklanır. Yaklaşık üçte biri erkek kaynaklı nedenlerden kaynaklanır. Geri kalan üçte birlik kısım ise her iki partnerde de sorun olduğu karma durumlar veya nedeni açıklanamayan infertilite vakalarıdır .Bu nedenle infertilite araştırmasında her iki partnerin de birlikte değerlendirilmesi gerekir.Kadınlarda İnfertilite NedenleriKadınlarda infertiliteye yol açan faktörler, üreme sisteminin farklı bölümlerindeki bozukluklardan kaynaklanabilir.Yumurtlama Bozuklukları (Ovulasyon Problemleri)Kadınlarda infertilite vakalarının büyük bir kısmı yumurtlama bozukluklarından kaynaklanır . Düzenli yumurtlama olmadığında, döllenme için gerekli olan yumurta hücresi üretilemez.Polikistik Over Sendromu (PCOS): En sık görülen yumurtlama bozukluğu nedenidir . Hormonal dengesizlik nedeniyle yumurtlama düzensizleşir veya tamamen durur .Erken Yumurtalık Yetmezliği (POI): 40 yaşından önce yumurtalıkların fonksiyonlarını kaybetmesi durumudur .Hipotalamus ve hipofiz bozuklukları: Beyindeki hipotalamus veya hipofiz bezinin yeterli hormon üretememesi yumurtlamayı engelleyebilir .Tüp Tıkanıklıkları (Tubal Faktör)Fallop tüplerinin tıkalı olması, sperm ile yumurtanın buluşmasını engeller. Tüp tıkanıklıklarının en sık nedenleri şunlardır:Tedavi edilmemiş cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar (özellikle klamidya ve bel soğukluğu) . Güvenli olmayan düşük veya doğum sonrası enfeksiyonlar . Karın veya pelvik cerrahi sonrası oluşan yapışıklıklar . Pelvik inflamatuar hastalık (PID) .Rahim (Uterus) Kaynaklı SorunlarRahmin yapısal veya fonksiyonel bozuklukları, embriyonun yerleşmesini ve gelişmesini engelleyebilir:Endometriozis: Rahim iç tabakasına benzeyen dokunun rahim dışında büyümesidir. Yumurtalıklarda kistlere, tüplerde yapışıklıklara ve iltihabi bir ortama neden olarak kısırlığa yol açabilir .Rahim miyomları (fibroidler): Rahimdeki iyi huylu tümörler, rahim boşluğunu bozarak implantasyonu engelleyebilir .Doğuştan rahim anomalileri: Rahimde perde (septum) gibi yapısal bozukluklar düşük veya infertiliteye neden olabilir .Yaş FaktörüYaş, kadınlarda doğurganlığı etkileyen en önemli faktörlerden biridir. Kadınlar belirli sayıda yumurta ile doğar ve bu yumurtaların hem sayısı hem de kalitesi yaşla birlikte azalır . 35 yaşından sonra doğurganlık belirgin şekilde düşer, 40 yaşından sonra ise hem gebe kalma olasılığı azalır hem de düşük riski artar .Erkeklerde İnfertilite NedenleriErkek kaynaklı infertilite nedenleri genellikle sperm üretimi, sperm fonksiyonu veya sperm iletimi ile ilgili sorunlardan kaynaklanır .Sperm Üretim BozukluklarıVarikosel: Skrotumdaki (testis torbası) toplardamarların genişlemesidir ve erkeklerde en sık görülebilen düzeltilebilir infertilite nedenidir . Testis ısısını yükselterek sperm üretimini olumsuz etkiler.Sperm sayısının düşük olması (oligospermi) veya hiç sperm olmaması (azospermi): Hormonal dengesizlikler, genetik faktörler veya testis hasarı nedeniyle yeterli sperm üretilemeyebilir .Testis yetmezliği: İnmemiş testis, enfeksiyonlar (kabakulak orşiti gibi) veya kemoterapi/radyoterapi gibi tedaviler sperm üreten hücrelere zarar verebilir .Sperm Fonksiyon ve Kalite BozukluklarıSperm sayısı normal olsa bile, spermlerin işlevsel olması gerekir:Hareket bozukluğu (astenospermi): Spermlerin yeterli hızda ve düzgün şekilde hareket edememesi.Şekil bozukluğu (teratospermi): Spermlerin anormal şekilde olması, yumurtayı dölleme yeteneklerini azaltır .Hormonal bozukluklar: Hipofiz bezi, hipotalamus veya testislerden salgılanan hormonların (testosteron gibi) dengesizliği sperm üretimini olumsuz etkiler .Kanal Tıkanıklıkları ve Boşalma SorunlarıÜreme kanalı tıkanıklıkları: Spermleri taşıyan kanalların (ejakülatuar kanal, seminal vezikül) doğuştan tıkalı olması veya enfeksiyon/yaralanma sonucu tıkanması, spermlerin meniye karışmasını engeller .Retrograd ejakülasyon: Meninin dışarı atılacağına mesaneye geri kaçması durumudur. Diyabet, bazı cerrahiler veya ilaçlar nedeniyle oluşabilir .Çift Kaynaklı ve Açıklanamayan İnfertiliteKarma (Kombine) FaktörlerBazı çiftlerde her iki partnerde de infertiliteye katkıda bulunan faktörler bulunabilir. Örneğin, kadında hafif yumurtlama düzensizliği varken, erkekte de sperm hareketliliği sınırda düşük olabilir. Bu durumda sorun tek başına ele alındığında ciddi görünmese de, birlikte gebelik olasılığını önemli ölçüde azaltabilir.Açıklanamayan İnfertiliteTüm yapılan testlere rağmen infertilite nedeninin bulunamadığı durumlardır. Bu vakalarda kadının yumurtlaması normaldir, tüpleri açıktır, erkeğin sperm analizi normaldir ancak yine de gebelik oluşmaz. Açıklanamayan infertilite, tüm vakaların yaklaşık üçte birini oluşturur .Genetik FaktörlerSon yıllarda yapılan araştırmalar, genetik faktörlerin infertilitede sanılandan daha önemli bir rol oynadığını göstermektedir . Genetik varyasyonlar şu sorunlara yol açabilir:Yumurta veya sperm hücrelerinin olgunlaşmasında duraklama. Düşük kaliteli gamet (yumurta/sperm) üretimi. Döllenme başarısızlığı. Embriyo gelişiminin durması .Bu genetik faktörler özellikle yardımcı üreme teknikleri (tüp bebek) sırasında başarısızlık yaşayan çiftlerde daha sık tespit edilmektedir .Çevresel ve Yaşam Tarzı FaktörleriHem kadın hem de erkek doğurganlığını olumsuz etkileyen ortak faktörler vardır :Yaşam Tarzı FaktörleriSigara kullanımı: Hem kadınlarda yumurta rezervini azaltır, hem de erkeklerde sperm kalitesini düşürür .Aşırı alkol tüketimi: Hormon dengesini bozar ve gamet kalitesini olumsuz etkiler .Obezite veya aşırı zayıflık: Vücut kitle indeksinin normal sınırların dışında olması, hormonal dengeyi bozarak yumurtlama ve sperm üretimini olumsuz etkiler .Anabolik steroid kullanımı: Erkeklerde sperm sayısını ve kalitesini ciddi şekilde düşürür .Stres: Doğrudan infertilite nedeni olmasa da, hormonal dengeyi etkileyerek doğurganlığı dolaylı yoldan azaltabilir .Çevresel FaktörlerEndüstriyel kimyasallar ve ağır metaller: Pestisitler, solventler, kurşun, cıva gibi toksinler gamet hücrelerine doğrudan zarar verebilir .Hava kirliliği: Uzun süreli maruziyet, hem kadın hem erkek doğurganlığını olumsuz etkileyebilir.Radyasyon ve ısı: Sık sık sauna veya sıcak banyo kullanımı, dar iç çamaşırları testis ısısını yükselterek sperm üretimini azaltabilir .Sık Sorulan SorularSoru: İnfertilite nedenleri arasında en sık görülen hangisidir?Cevap: İnfertilite nedenleri yaklaşık olarak üç eşit gruba ayrılır: Kadın kaynaklı nedenler (%33), erkek kaynaklı nedenler (%33) ve karma veya açıklanamayan nedenler (%33) . Kadınlarda en sık yumurtlama bozuklukları, erkeklerde ise sperm üretim sorunları (özellikle varikosel) görülür.Soru: Yaş infertilite riskini nasıl etkiler?Cevap: Kadınlarda 35 yaşından sonra doğurganlık belirgin şekilde azalır, 40 yaşından sonra ise hem gebe kalma olasılığı düşer hem de düşük riski artar . Erkeklerde de ileri yaşla birlikte sperm kalitesinde kısmi azalma görülebilir.Soru: Polikistik over sendromu (PCOS) infertiliteye neden olur mu?Cevap: Evet, PCOS yumurtlama bozukluğuna yol açan en sık nedenlerden biridir ve kadın infertilitesinin önemli bir kısmından sorumludur .Soru: Endometriozis infertilite yapar mı?Cevap: Evet, endometriozis tüplerde yapışıklıklara, yumurtalık kistlerine ve iltihabi bir ortama neden olarak infertiliteye yol açabilir .Soru: Stres gerçekten infertiliteye neden olur mu?Cevap: Stresin tek başına infertiliteye neden olduğuna dair kesin kanıt yoktur. Ancak stres hormonal dengeyi etkileyerek doğurganlığı dolaylı yoldan azaltabilir ve infertilite tedavisi gören çiftlerde duygusal yükü artırabilir .Soru: İnfertilite için ne zaman doktora başvurmalı?Cevap: 35 yaş altı çiftler 1 yıl korunmasız ilişkiye rağmen gebelik oluşmazsa, 35 yaş üstü kadınlarda ise 6 ay sonra doktora başvurulmalıdır . Düzensiz adet görme, bilinen bir jinekolojik hastalık (endometriozis, PID) veya geçirilmiş cerrahi öyküsü varsa daha erken başvuru gerekebilir.Soru: İnfertilite tamamen tedavi edilebilir mi?Cevap: Çoğu infertilite nedeni tedavi edilebilir. Nedene bağlı olarak ilaç tedavisi, cerrahi girişim veya yardımcı üreme teknikleri (tüp bebek) ile başarılı gebelikler elde edilebilmektedir.Uzmanlardan Çiftlere ÖnerilerErken başvurun: Özellikle 35 yaş üstü kadınlar, 6 ay denemeye rağmen gebelik oluşmazsa vakit kaybetmeden uzmana başvurmalıdır .Çift olarak değerlendirin: İnfertilite sadece kadın sorunu değildir. Her iki partner de eş zamanlı olarak değerlendirilmeli ve gerekli testler yaptırılmalıdır .Sağlıklı yaşam tarzı benimseyin: Sigara ve alkol kullanımını bırakın, sağlıklı kilonuzu koruyun, düzenli egzersiz yapın ve stresten uzak durmaya çalışın .Düzenli takip yaptırın: İnfertilite tedavisi sürecinde doktor kontrollerini aksatmayın ve önerilen tedavi planına sadık kalın.Destek alın: İnfertilite süreci duygusal olarak zorlayıcı olabilir. Gerekirse psikolojik destek almaktan çekinmeyin .
Yorum Yap
Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapın
Giriş Yap